Dr. Tanju YILDÖN & Tıp Bilim Eğitimi

5-aminosalisilik asid (meselamin) yada sülfalazin


5-aminosalisilik asid (meselamin) inflamatuar barsak hastalıklarında kullanılan ilaçların başında gelir.

Etkisi araşidonik asid metabolizmasında birçok yeri inhibe etmesine bağlıdır.

- COX inhibe eder

- 5 lipooksijenaz inhibe eder

- LTB4 azalır

- 5HETE azalır

- Reaktif oksijen metabolitlerini azaltır

- Nötrofil ve makrofaj kemotaksisi ve fagositozu azaltır

- Sitokin oluşumunu ve Ig oluşumunu inhibe eder

Sülfasalazin:

Lipooksijenaz enzimini inhibe ederek LT sentezini inhibe eder. Hafif ve orta dereceli ülseratif kolitin tedavisinde lokal olarak kullanılır.

Yan Etkileri:

Kristalüri

¾ Asidik idrarda böbrek taşlarının oluşum sıklığı artmaktadır. Bu nedenle methenamin gibi idrarı asitleştiren ilaçlarla birlikte kullanılmaları kontrendikedir.

Kern ikterus

¾ Bilirubini albuminden kovarlar.

Guatrojen etki

Sulfasalazin, romatoid artrit, ülseratif kolit ve Crohn hastalığının dahil olduğu hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaç. Romatoid artrit için başlangıç tedavisi olarak kabul edilir. Ağız yoluyla kullanılır.

Kullananların yaklaşık %25'inde kayda değer yan etkiler görülür. Bunların arasında iştahsızlık, mide bulantısı, baş ağrısı ve deride kızarıklıklar yer alır. Daha ciddi yan etkilerinin arasında kemik iliği baskılanması, karaciğer ve böbrek sorunları yer alır.

Aspirin veya sulfonamid alerjisi olanlarca kullanılmamalıdır. Eldeki verilere göre hamilelik sırasında kullanımının güvenli olduğu düşünülmektedir. Sulfasalazin, hastalık modifiye edici antiromatizmal ilaç kategorisinde yer alır.

Tam çalışma mekanizması bilinmese de kimyasal tepkimeler sonucu sulfapiridin ve 5-aminosalisilik aside çevrildiği bilinmektedir.