Dr. Tanju YILDÖN & Tıp Bilim Eğitimi

Gosipol: Erkeklerde oral kontrasepsiyonda kullanılır. Testisin endokrin fonksiyonlarını bozmaksızın seminifer epiteli destrükte ederek etki gösterir. Ayrıca hem COX hem de LO enzimini inhibe eder.

Aşağıdaki androjen reseptör antagonistlerinden hangisinin hepatotoksik etkisi belirgindir?

A) Flutamid

B) Finasterid

C) Spiranolakton

D) Gosipol

E) Siproteron aseatat

97. CEVAP: A

Androjen Reseptör Antagonistleri

Flutamid / Nilutamid / Bikalutamid; Bu ilaçlar tek başına kullanıldığında serum LH düzeyini arttırdıkları için GnRH agonistleri ile birlikte kullanılır (özellikle metastatik prostat kanserinde)

Flutamidin hepatotoksik potansiyeli belirgindir.

Bikalutamid hepatotoksik, etkisinin daha az olması ve günde tek doz kullanılması gibi avantajları nedeniyle flutamidin yerini almıştır.

Nilutamidin yan etki profili flutamid ve Bikalutamid’den daha kötüdür.

Flutamid hirsutismus tedavisinde kullanılmış olmakla birlikte bugün için hepatoksik potansiyelinden dolayı bu alanda kullanımı oldukça sınırlanmıştır.

Spiranolakton: Aldosteron inhibitörü, potasyum tutucu diüretik olarak kullanılan spironolakton aynı zamanda androjen reseptörlerinin zayıf antagonistidir. Spiranolaktonun muhtemelen CYP17 inhibisyonu nedeniyle testesteron sentezini de inhibe ettiği gösterilmiştir. Sıvı retansiyonu, Hipertansiyon özellikle erkeklerde jinekomasti başlıca yan etkileridir.

Epleronon: Spiranolaktondan yan etkileri daha az, Selektif mineralokortikoid reseptör antangonistidir ve Amerikada kullanıma girmiştir.

Siproteron Asetat: Androjen reseptörlerinin zayıf inhibitörü olan bir progesteron türevidir. Hirsutismus tedavisinde tek ajan ya da kombine olarak kullanılır.

5-α Redüktaz inhibitörleri:

Finasterid: Özellikle tip II 5α-redüktaz enziminin antagonistidir.

Dutasterid: Tip I ve tip II 5α-redüktaz enzimlerinin antongonistidir.

Bu ilaçlar testesteronun dehidrotestesterona konversiyonunu sağlayan 5α-redüktaz enzimini inhibe ederler. Benign prostat hiperplazisi temel kullanım alanlarıdır. İmpotans nadir görülen bir yan etkileridir. Finansterid ayrıca erkek tipi kellik tedavisinde ve bayanlarda hirsutismus tedavisinde kullanılır.

Ketokonazol: Seks hormonlarında sentez inhibisyonu ortaya çıkartır.

Jestonoron: Androjenlerin hedef hücrelere girişini bloke eder.

Gosipol: Erkeklerde oral kontrasepsiyonda kullanılır. Testisin endokrin fonksiyonlarını bozmaksızın seminifer epiteli destrükte ederek etki gösterir. Ayrıca hem COX hem de LO enzimini inhibe eder. Hipokalemi ve Paralizi yapabilir. Etkisi 2 yıldan uzun süren sürekli kullanımı olmadığı sürece geri dönüşlüdür